Hoe vaak moet een dak gereinigd worden?

Waarom vervuilt een dak?

Een dak staat dag en nacht bloot aan de elementen. Regen, wind en fijnstof zorgen voor een dunne laag vuil op de pannen, en dat vuil vormt samen met vocht een voedingsbodem voor groene aanslag. Algen zijn meestal de eerste bewoners: zij hechten zich aan het ruwe oppervlak van de dakbedekking en geven het dak langzaam een groene of donkere waas. Waar algen groeien, volgen mos en korstmos vaak vanzelf.

Mos gedijt vooral op plekken die lang vochtig blijven. Het nestelt zich in de overlappingen tussen de pannen, langs de randen en aan de schaduwzijde van het dak. Eenmaal gevestigd houdt mos zelf ook weer vocht vast, waardoor het dak steeds langer nat blijft en de aangroei zichzelf versnelt. Zo begint wat ooit een lichte verkleuring was, uit te groeien tot dikke groene kussens tussen de pannen.

Belangrijk om te weten: regen lost dit niet op. Een regenbui spoelt los stof weg, maar algen en mos zitten vastgehecht aan de dakbedekking. Sterker nog, regen voedt de aangroei juist met het vocht waar die op teert. Een dak dat eenmaal vergroent, wordt zonder ingrijpen dus niet vanzelf weer schoon.

Wat bepaalt hoe snel het gaat?

Waarom het ene dak veel sneller vervuilt dan het andere, is goed te verklaren. De belangrijkste factoren op een rij:

• Ligging ten opzichte van de zon: de noordzijde van een dak krijgt weinig direct zonlicht, droogt langzamer op en vergroent daardoor duidelijk sneller dan de zonzijde.
• Schaduw van bomen en gebouwen: alles wat het dak uit de zon houdt, houdt het ook langer vochtig. Woningen aan een bosrand of onder hoge bomen zien vaak als eerste mos verschijnen.
• Bomen in de directe omgeving: bladeren, naalden en bloesem blijven op het dak en in de goot liggen. Dat organische materiaal houdt vocht vast en is voeding voor mos en algen.
• Type dakbedekking: een ruw of poreus oppervlak geeft aangroei meer houvast dan een glad oppervlak. Op oudere pannen waarvan de toplaag is verweerd, hecht mos daardoor makkelijker dan op nieuwe of geglazuurde pannen.
• De omgeving van de woning: in een vochtige omgeving, bijvoorbeeld dicht bij water of in een groene, beschutte wijk, blijft een dak langer nat en gaat de aangroei sneller.

Deze factoren stapelen bovendien op elkaar. Een verweerd dak op het noorden, onder een grote eik, kan al binnen enkele jaren na een reiniging weer groen kleuren, terwijl een glad, zonnig dak zonder bomen in de buurt veel langer schoon blijft. Daarom is kijken naar uw eigen dak zinvoller dan rekenen met een gemiddelde.

Waaraan ziet u dat het tijd is?

U hoeft het dak niet op te klimmen om te beoordelen of reiniging nodig is. Vanaf de straat of vanuit de tuin, eventueel met een verrekijker, ziet u de belangrijkste signalen al:

• Een groene of donkere waas over de pannen, vaak het eerst zichtbaar aan de schaduwzijde van het dak.
• Zichtbare mosplukken op of tussen de pannen, vooral langs de randen en in de overlappingen.
• Stukjes mos in de dakgoot, op het platte dak van een aanbouw of op de bestrating rond de woning: mos dat loslaat en naar beneden valt, komt ergens vandaan.
• Een dof of vlekkerig dak dat duidelijk anders oogt dan dat van vergelijkbare woningen in de buurt.
• Een goot die sneller vol zit dan voorheen, met donker, kleverig materiaal in plaats van alleen bladeren.

Ziet u een of meer van deze signalen, dan is het dak toe aan een reiniging. Hoe eerder u ingrijpt, hoe lichter de vervuiling en hoe eenvoudiger de klus. Een dak met een beginnende waas is sneller en zorgvuldiger schoon te maken dan een dak met dikke moskussens die al jaren vocht vasthouden.

Waarom niet te lang wachten?

Mos op het dak is meer dan een schoonheidsfoutje. Het echte probleem is vocht. Mos werkt als een spons: het zuigt regenwater op en houdt dat langdurig vast tegen de dakbedekking. Pannen die steeds langer nat blijven, verweren sneller, en op plekken waar mos in de overlappingen groeit, kan het de waterafvoer verstoren. Regenwater dat niet vlot wegloopt, zoekt zijn eigen weg, en dat is zelden de goede.

In de winter komt daar het vorstrisico bij. Water dat in poriën, naden en haarscheurtjes zit en vervolgens bevriest, zet uit. Dat proces herhaalt zich elke vorstperiode opnieuw en werkt kleine beschadigingen langzaam verder open. Wat begint als oppervlakkige aangroei, kan zo op termijn bijdragen aan poreuze pannen en beschadigd voegwerk rond nokken en randen.

Op tijd reinigen is daarmee een vorm van onderhoud, geen luxe. Een schoon en droog dak gaat langer mee, en de kosten van een reiniging staan in geen verhouding tot die van het vervangen van dakpannen of het herstellen van vochtschade. Wie het dak pas laat reinigen als de vervuiling er dik op ligt, heeft de jaren daarvoor stilletjes op de levensduur ingeteerd.

Hoe wordt een dak veilig gereinigd?

Een dak reinigen met een hogedrukreiniger lijkt logisch, maar is voor de meeste daken af te raden. De harde waterstraal kan de toplaag van de pannen beschadigen, water onder de dakbedekking drukken en de pannen poreuzer achterlaten dan voorheen. Een dak dat met te veel kracht is gereinigd, oogt even schoon, maar vergroent daarna juist sneller omdat het beschadigde oppervlak aangroei meer houvast geeft.

Daarom reinigen wij daken met softwash. Bij deze methode brengen we een zacht, waar mogelijk biologisch afbreekbaar middel op het dak aan dat de aanslag losweekt. Het middel doet het werk in plaats van de druk: mos en algen laten los en ook de aangroei die u nog niet ziet, wordt aangepakt. Daarna is afspoelen met lage druk voldoende. De pannen blijven intact en doordat ook de onzichtbare aangroei wordt behandeld, houdt het resultaat lang aan.

Elke klus begint met een goede blik op het dak: het type dakbedekking, de staat van de pannen en de mate van vervuiling bepalen de aanpak. Waar nodig komen we kosteloos langs voor een schouw op locatie. Tijdens het werk houden we rekening met uw woning, tuin en omgeving, en pas als u tevreden bent, ronden we de klus af.

Kunt u het zelf doen?

Er zijn genoeg middelen en borstels te koop waarmee u zelf aan de slag zou kunnen, en op een plat dak van een schuur is dat soms ook prima te doen. Voor het dak van een woning ligt dat anders, en het echte probleem is niet het schoonmaken zelf: het is het werken op hoogte. Een hellend dak is glad, zeker als het nat is of als er mos op ligt, en een ladder tegen de goot is geen stabiele werkplek. Vallen van een dak is een van de ernstigste ongevallen die u in en om het huis kunt overkomen.

Daar komt bij dat zelf reinigen zonder de juiste techniek het dak kan beschadigen. Wie met een geleende hogedrukreiniger de pannen te lijf gaat, spoelt niet alleen het mos weg maar ook de toplaag van de pan. En wie over het dak loopt zonder te weten waar de pannen belast mogen worden, breekt er sneller een dan gedacht.

Professionele dakreinigers werken met klimmaterialen, valbeveiliging en waar nodig een hoogwerker, en kennen de techniek die bij elk type dak past. Ons eerlijke advies: beperk het eigen werk tot wat veilig vanaf de grond of vanaf een stabiel plat dak kan, zoals de goot bijhouden, en laat het hellende dak over aan mensen die er dagelijks veilig op werken.

Hoe houdt u het resultaat langer vast?

Na een goede reiniging is het dak weer schoon, maar de omstandigheden die de vervuiling veroorzaakten, zijn er meestal nog: dezelfde schaduw, dezelfde bomen, dezelfde ligging. Met een paar maatregelen rekt u de tijd tot de volgende reiniging flink op.

• Kies voor softwash in plaats van alleen wegspoelen: doordat het middel ook de onzichtbare aangroei aanpakt, begint het dak echt schoon en duurt het langer voordat mos en algen terugkeren.
• Houd de dakgoot en het dakvlak vrij van bladeren en takken, zodat organisch materiaal geen vocht vasthoudt op het dak.
• Snoei overhangende takken waar dat kan: meer zon en wind op het dak betekent sneller opdrogen en dus minder kans op aangroei.
• Overweeg impregneren van kwetsbare aansluitende delen, zoals gevels en bestrating rond de woning: een onzichtbare beschermlaag laat water en vuil minder hechten, en het beste moment daarvoor is direct na een reiniging.
• Kijk elk voorjaar en najaar even omhoog: wie een beginnende waas vroeg opmerkt, is met een lichte behandeling klaar in plaats van met een grote beurt.

Zo wordt dakonderhoud een kwestie van af en toe kijken en op tijd handelen, in plaats van eens in de zoveel jaar schrikken van een groen dak. Twijfelt u of uw dak toe is aan een reiniging? Vraag gerust een gratis en vrijblijvende offerte aan. Waar nodig komen we kosteloos langs om het dak ter plekke te bekijken, en u hoort eerlijk of reinigen nu zinvol is of nog even kan wachten.

Verder lezen

• Dakreiniging: mos en aanslag veilig verwijderd
• Impregneren: langdurige bescherming tegen vocht en vuil
• Softwash of hogedruk: wat is het verschil?